Vệ sinh tượng đá, quả cầu và hốc thạch anh khối lớn: rửa được không, lau thế nào, phơi ở đâu
Trả lời ngắn: đá cứng và đặc như thạch anh, mã não, đá mắt hổ khối có thể rửa nhanh bằng nước sạch pha chút xà phòng trung tính rồi lau khô ngay. Đá mềm, xốp hay đã qua xử lý như lam ngọc, đá nhuộm, đá ép, đá có lớp mạ chỉ nên lau khô hoặc lau khăn hơi ẩm. Hốc thạch anh nhiều tinh thể thì dùng bóp thổi và cọ mềm, rửa phải rất nhẹ tay, và tuyệt đối không phơi dưới nắng gắt.
Một hốc thạch anh tím mới mua lấp lánh rất đẹp, nhưng chỉ sau vài tháng đặt ở phòng khách, các đỉnh tinh thể đã phủ một lớp bụi xám mờ. Quả cầu thạch anh trên bàn làm việc cũng vậy, chỉ cần vài vân tay là mất độ trong. Giữ đá khối sạch không khó, nhưng mỗi loại đá và mỗi hình dạng cần một cách.
Bước một: biết đá của mình thuộc nhóm nào
| Nhóm | Ví dụ thường gặp | Cách làm sạch |
|---|---|---|
| Cứng, đặc | Thạch anh trắng, tím, hồng, vàng khối; mã não; mắt hổ | Rửa nhanh được, lau khô ngay |
| Mềm hoặc xốp | Lam ngọc, malachite, đá lông công, thạch cao, đá muối | Chỉ lau khô hoặc khăn hơi ẩm |
| Đã xử lý | Đá nhuộm, đá ép, đá tẩm nhựa, đá aura mạ | Lau khô, tránh xà phòng và ngâm |
| Có đế, có chi tiết dán | Cây tài lộc, đá gắn đế gỗ | Lau khô, không ngâm phần keo, phần gỗ |
Chưa chắc thì xếp món đó vào nhóm cẩn thận hơn. Lau khô không bao giờ hại đá, còn rửa nhầm đá xốp thì có khi hỏng hẳn.
Dụng cụ cho đá khối
- Bóp thổi bụi để thổi bụi trong khe hốc trước khi chạm vào.
- Cọ mềm đầu nhỏ (cọ trang điểm sạch, cọ vẽ màu nước) để lùa vào giữa các tinh thể.
- Khăn vải microfiber sạch cho quả cầu và mặt nhẵn.
- Chậu nhựa có lót khăn ở đáy nếu cần rửa, để đá không va vào thành chậu.
Vệ sinh quả cầu thạch anh
Quả cầu nhẵn là dễ nhất. Hằng tuần lau bằng khăn microfiber khô theo vòng tròn. Khi có vân tay hay vệt dầu, lau bằng khăn hơi ẩm có một giọt xà phòng trung tính rồi lau lại bằng khăn khô. Nhấc cầu luôn bằng hai tay, đặt lại vào đế ngay, không để cầu nằm trên mặt bàn trơn vì nó có thể lăn. Cầu thủy tinh hay cầu pha lê cũng lau theo cách tương tự.
Vệ sinh hốc thạch anh và cụm tinh thể
- Đặt hốc lên khăn dày, không nghiêng hốc khi đang lau.
- Thổi bụi bằng bóp thổi từ nhiều hướng.
- Lùa cọ mềm theo chiều tinh thể, từ gốc ra đỉnh, không quét ngang làm mẻ đầu tinh thể.
- Nếu bụi bám chặt và đá thuộc nhóm cứng, có thể xả nhanh dưới vòi nước nhẹ, nước nhiệt độ phòng, rồi để nghiêng cho ráo.
- Thấm khô bằng khăn, để khô tự nhiên nơi thoáng, tránh nắng, ít nhất một ngày trước khi đặt lại lên đế gỗ.
Hốc thạch anh tím thường có vỏ ngoài là đá nền mềm hơn và có chỗ được sơn hay gắn keo ở chân đế. Không ngâm cả hốc trong nước, không dùng nước nóng, vì keo và lớp sơn chân có thể bong.
Vệ sinh tượng đá chạm khắc
Tượng đá như tỳ hưu ngọc, Di Lặc đá, cóc đá có nhiều khe chạm. Phủi bụi bằng cọ mềm mỗi tuần. Đá cứng có thể lau khăn hơi ẩm rồi lau khô. Không đánh bóng bằng dầu ăn, dầu dừa: dầu bám vào khe, hút bụi, lâu ngày thành lớp cáu sẫm màu và có mùi.
Nước, nhiệt và sốc nhiệt
Đá khối lớn, nhất là đá có vết rạn bên trong, có thể nứt nếu đổi nhiệt đột ngột: rửa nước nóng, đặt từ phòng lạnh điều hòa ra nắng, hay rửa xong đem phơi nắng trưa. Luôn dùng nước nhiệt độ phòng và để khô trong bóng râm. Đó cũng là lý do không nên đặt hốc đá ngay dưới đèn sưởi hay cạnh bếp.
Chuyện phơi nắng "nạp năng lượng"
Có lời truyền khuyên phơi đá dưới nắng để "nạp năng lượng". Dù hiểu theo nghĩa tâm linh thế nào, về mặt vật lý thì thạch anh tím, thạch anh hồng, citrine có thể nhạt màu khi phơi nắng lâu, quả cầu trong suốt còn có thể hội tụ ánh nắng như thấu kính và gây cháy xém đồ vật xung quanh. Nếu muốn làm theo nếp nhà, đặt đá dưới ánh sáng dịu buổi sớm một lúc ngắn, tránh nắng trưa.
Những thứ không nên dùng với đá
- Nước tẩy javel, nước lau kính có amoniac: làm mờ đá xốp và hỏng đá đã xử lý.
- Máy rửa siêu âm gia dụng: có thể làm rạn đá có vết nứt sẵn, bong đá ép.
- Bàn chải cứng: làm xước đá mềm và mẻ đầu tinh thể.
- Ngâm muối qua đêm: muối kết tinh trong khe có thể làm rạn và để lại vệt trắng.
An toàn khi di chuyển đá nặng
Một hốc thạch anh cao nửa mét có thể nặng vài chục ký. Di chuyển bằng hai người, nhấc từ phần đế, không nắm vào đỉnh tinh thể. Rửa đá to thì làm ở chỗ thấp như sân hay khu giặt, không bê lên bồn rửa cao. Sàn ướt trơn, đá trượt tay rơi xuống chân là tai nạn thật.
Lịch vệ sinh gợi ý
| Món | Hằng tuần | Vài tháng |
|---|---|---|
| Quả cầu | Lau khăn khô | Lau khăn hơi ẩm khi có vân tay |
| Hốc, cụm tinh thể | Thổi bụi | Cọ mềm, rửa nhanh nếu đá cứng |
| Tượng đá chạm | Phủi bụi kẽ | Lau khăn hơi ẩm, lau khô |
| Đá xốp, đá xử lý | Phủi bụi | Chỉ lau khô |
Đế gỗ, đế kim loại đi kèm
Phần lớn quả cầu và hốc đá đi kèm đế gỗ hoặc đế kim loại. Đế gỗ không chịu nước, nên luôn tách đá ra khỏi đế trước khi lau ẩm hay rửa, và chỉ đặt đá lại khi cả hai đã khô hẳn. Đế kim loại có thể bị ố nếu đá còn ướt đặt lên. Mặt trong đế, chỗ tiếp xúc với đá, cũng gom bụi nhiều; phủi sạch mỗi lần vệ sinh đá. Kiểm tra miếng lót nỉ hay cao su dưới đế còn bám tốt không, vì đó là thứ giữ cho đá không trượt khỏi kệ.
Trẻ nhỏ và thú cưng quanh đá khối
Đầu tinh thể thạch anh khá sắc, mảnh vụn nhỏ khi mẻ có thể cứa tay. Nhà có trẻ nhỏ thì đặt hốc đá cao hơn tầm với của bé, trên kệ đã neo tường, và không để bé cầm chơi quả cầu đá nặng vì rơi xuống chân là chấn thương thật. Mèo hay nhảy lên kệ cũng có thể gạt đổ đá. Sau mỗi lần vệ sinh, kiểm tra quanh chỗ đặt xem có mảnh vụn nào rơi ra không trước khi để trẻ chơi gần đó.
Đá trong tủ kính đỡ việc nhiều
Với hốc tinh thể có nhiều đỉnh nhọn, đặt trong tủ kính là cách giảm bụi hiệu quả nhất. Tủ kính còn giữ đá khỏi tay trẻ nhỏ và đuôi thú cưng. Chỉ cần lau kính bên ngoài thường xuyên và mở tủ phủi bụi vài tháng một lần. Nếu tủ có đèn, chọn đèn LED ít tỏa nhiệt và không chiếu sát đá suốt ngày, để tránh làm nóng và phai màu đá.
Chọn đá dễ giữ cho nhà nhiều bụi
Nhà mặt phố, nhà gần công trình nên ưu tiên quả cầu, khối đá mặt nhẵn hơn hốc nhiều tinh thể, hoặc đặt hốc trong tủ kính. Có thể tham khảo các món thạch anh tím khối, hốc và cầu trên thegioiphongthuy.com, rồi chọn hình dạng hợp với điều kiện bụi và thời gian chăm của nhà mình.