Quà mừng thọ, sinh nhật ông bà, cha mẹ: chọn vật phẩm ý nghĩa, dễ dùng và an toàn cho người cao tuổi
Trả lời ngắn: quà mừng thọ, sinh nhật ông bà, cha mẹ nên mang ý chúc sức khỏe và bình an, như hồ lô, tranh hoặc vật phẩm có chữ Thọ, tượng Quan Âm hay Phật Di Lặc nếu cụ theo đạo Phật, chuỗi hạt gỗ thơm cho người hay lần tràng. Chọn món nhẹ, dễ cầm, không sắc cạnh, không quá nhỏ dễ rơi, và hợp với niềm tin của chính người nhận. Lời chúc và sự có mặt của con cháu vẫn là phần quà lớn nhất.
Người lớn tuổi thường đã có đủ đồ dùng, nên một món quà mang ý nghĩa tinh thần được trân trọng hơn món đắt tiền. Vật phẩm phong thủy hợp với dịp này vì gắn với lời chúc phúc thọ. Nhưng tặng cho người già cũng cần nghĩ tới sức khỏe, thói quen sinh hoạt và niềm tin của cụ.
Mừng thọ trong nếp Việt
Theo nếp xưa, người Việt mừng thọ ở các mốc tuổi như sáu mươi (lục tuần), bảy mươi (thất thập), tám mươi, chín mươi. Con cháu tụ họp, làm mâm cỗ, chúc thọ và dâng quà. Ngày nay nhiều gia đình kết hợp mừng thọ với sinh nhật, tổ chức gọn hơn nhưng ý chúc phúc thọ vẫn giữ nguyên.
Những món mang ý chúc thọ
| Món | Ý nghĩa thường gắn | Hợp với |
|---|---|---|
| Hồ lô gỗ, hồ lô đồng | Sức khỏe, bình an | Hầu hết người lớn tuổi |
| Tranh chữ Thọ, Phúc Lộc Thọ | Chúc thọ, chúc phúc | Nhà có tường trống, phòng khách |
| Tượng Quan Âm, Phật Di Lặc | Bình an, an vui | Người theo đạo Phật |
| Chuỗi hạt gỗ thơm | Tĩnh tâm, lần tràng | Người hay niệm Phật |
| Cây tùng, cây bonsai nhỏ | Trường thọ, vững chãi | Người thích chăm cây |
| Hạc, rùa (long quy) | Trường thọ | Nhà có phòng khách rộng |
Hỏi kỹ về niềm tin của cụ
Ông bà theo đạo Phật thì tượng Quan Âm, Phật Di Lặc, chuỗi hạt là món quý. Nhưng nếu cụ theo Công giáo hay đạo khác, những món này lại không phù hợp; khi đó chọn tranh phong cảnh, cây cảnh, đồ dùng chất lượng sẽ tế nhị hơn. Trong một đại gia đình, anh chị em nên bàn với nhau trước để tránh tặng trùng hoặc tặng món cụ không dùng.
Chọn theo sức khỏe và thói quen
- Cụ yếu tay: chọn món nhẹ, có chỗ cầm chắc, tránh đồ trơn nặng dễ rơi vào chân.
- Cụ mắt kém: tranh chữ to, tương phản rõ; tránh món quá nhỏ chi tiết.
- Cụ hay đi lại trong nhà: không tặng đồ đặt sàn ở lối đi, dễ vấp.
- Cụ có bệnh hô hấp: tránh hương trầm, nhang đốt nhiều khói; chọn gỗ thơm tự nhiên mùi nhẹ.
- Cụ mất trí nhớ nhẹ: tránh vật nhỏ có thể nhầm là đồ ăn, như hạt đá, viên bi trang trí.
Chuỗi hạt, vòng tay cho người lớn tuổi
Vòng tay gỗ thơm hay chuỗi hạt lần tràng là món quà nhiều cụ thích. Chọn dây chắc, hạt vừa tay, không quá nặng. Với người hay đi khám bệnh, chụp chiếu, nhắc nhẹ rằng vòng có kim loại cần tháo khi chụp cộng hưởng từ. Vòng không nên quá chật để không cản tuần hoàn ở cổ tay.
Tranh và vật phẩm chữ Thọ
Tranh thêu, tranh thư pháp chữ Thọ là quà truyền thống. Chọn khung chắc, kích thước hợp tường, có móc treo vững. Treo tranh ở độ cao không cần trèo lên ghế để lau, và kiểm tra đinh, móc đủ chịu lực, nhất là tranh có khung kính nặng treo ở phòng khách hay phòng ngủ của cụ.
Cây cảnh mang ý trường thọ
Một chậu tùng, chậu cây bonsai nhỏ là quà sống động, hợp với cụ thích chăm cây. Chọn chậu vừa sức nhấc, cây dễ chăm, không cần tưới nhiều. Đặt chậu nơi cụ dễ ngắm và dễ tưới, không ở bậc cao hay ban công không lan can.
Món quà an toàn cho người già
Ngoài ý nghĩa, an toàn là điều cần nghĩ trước: không tặng tượng nặng đặt trên kệ cao trong phòng cụ, không tặng đèn nến cho người hay quên, không tặng đồ thủy tinh mỏng dễ vỡ cho người run tay. Nếu tặng đồ thờ như bộ ấm chén thờ hay tượng, nên hỏi ý con cháu ở cùng cụ về chỗ đặt.
Kết hợp quà vật phẩm với quà thiết thực
Có thể ghép một món vật phẩm nhỏ với một món chăm sóc sức khỏe: hồ lô đặt đầu giường kèm chiếc gối tựa lưng tốt, tranh chữ Thọ kèm buổi đưa cụ đi khám tổng quát. Cách ghép này vừa giữ ý chúc vừa thiết thực, và cho cụ thấy con cháu quan tâm thật.
Trao quà trong buổi mừng thọ
Theo nếp, con cháu chúc thọ theo thứ bậc, từ con trưởng tới các cháu. Quà có thể trao sau lời chúc, kèm một câu giải thích ngắn ý nghĩa món quà. Món quà gói đẹp, cầm hai tay khi trao, nói rõ người tặng. Với cụ lớn tuổi, không nên kéo dài nghi lễ khiến cụ mệt.
Khi con cháu ở xa
Không về được, có thể gửi quà qua bưu điện hoặc nhờ cửa hàng giao, kèm thư tay hoặc gọi video đúng giờ mừng thọ. Chọn món dễ đóng gói, không quá dễ vỡ, và nhờ người ở nhà bày giúp. Lời chúc qua màn hình đôi khi còn làm cụ vui hơn món quà.
Những điều nên tránh
- Món có ý nghĩa liên quan tới tang lễ, như hoa trắng toàn bộ, đồ màu tang.
- Đồng hồ với gia đình có kiêng âm đọc.
- Món quá đắt khiến cụ ngại, cất đi không dám dùng.
- Lời chúc gợi tới tuổi tác một cách buồn, như "còn được mấy năm".
Quà sinh nhật cha mẹ ở tuổi trung niên
Cha mẹ ở tuổi năm mươi, sáu mươi thường còn đi làm, đi chơi, nên quà có thể năng động hơn: vòng tay đá hợp mệnh để đeo hằng ngày, quả cầu đá đặt bàn làm việc, một bộ trà kèm vật phẩm nhỏ đặt bàn trà. Hỏi khéo về sở thích của bố mẹ, ví dụ bố thích chơi cây, mẹ thích trang sức, để món quà gắn với thú vui của chính họ.
Khi ông bà đang ở viện dưỡng lão hoặc ở cùng con cháu khác
Nếu ông bà ở viện dưỡng lão hay ở với một người con khác, không gian riêng của cụ thường nhỏ. Chọn món nhỏ đặt đầu giường hay bàn cạnh giường, không cần treo tường, không có lửa, không có cạnh sắc. Hỏi trước nơi đó có quy định về đồ dùng cá nhân không. Thăm cụ thường xuyên vẫn là món quà quý hơn mọi vật phẩm.
Cả nhà cùng góp một món
Trong đại gia đình, các con góp tiền chung để mua một món có ý nghĩa thường hay hơn mỗi người một món nhỏ trùng nhau. Có thể chọn một bức tranh chữ Thọ đẹp có ghi tên tất cả con cháu, hoặc một bộ tượng cho ban thờ nếu cụ mong muốn. Bàn với nhau trước, cử một người lo việc chọn và đặt mua.
Quà cho người lớn tuổi neo đơn trong xóm
Mừng thọ không chỉ là việc trong nhà. Nhiều tổ dân phố, hội người cao tuổi tổ chức mừng thọ cho các cụ trong khu. Nếu muốn góp một món quà cho cụ neo đơn, chọn món thiết thực đi kèm ý nghĩa: một chiếc hồ lô nhỏ kèm hộp sữa, khăn ấm, hay một lần sửa giúp đèn, quạt trong nhà cụ. Với cụ sống một mình, sự thăm hỏi đều đặn của hàng xóm có khi quý hơn món quà nào.
Ghi lại kỷ niệm cùng món quà
Một tấm ảnh cả nhà chụp cùng cụ trong ngày mừng thọ, in ra, lồng khung đặt cạnh món quà, là thứ cụ sẽ ngắm mỗi ngày. Có thể kèm một cuốn sổ nhỏ để con cháu viết lời chúc, hay ghi lại những câu chuyện cụ kể. Những món "quà ký ức" này thường làm người già xúc động hơn vật phẩm đắt tiền.
Gợi ý một món an toàn
Nếu cụ theo đạo Phật, một pho tượng Quan Âm cỡ vừa đặt phòng thờ hay phòng khách là quà ý nghĩa. Có thể xem tượng Quan Âm trên thegioiphongthuy.com, chọn chất liệu và kích thước hợp với ban thờ hay kệ của cụ, và hỏi ý con cháu ở cùng về chỗ đặt.