Bút Văn Xương và giá bút phong thủy: món quà học hành nhỏ mà dùng được thật mỗi ngày
Trả lời ngắn: "bút Văn Xương" là cách gọi chung những cây bút, ống cắm bút, giá gác bút được làm với ý cầu chúc học hành, thi cử. Điểm hay của nhóm này là dùng được thật mỗi ngày, không chỉ để trưng. Nên chọn ống cắm bút đế nặng, miệng rộng vừa tay, chất liệu đá hoặc gỗ cho bàn học, đồng cho bàn làm việc; tránh bút trang trí nặng, cầm mỏi tay mà không viết được.
Ba nhóm sản phẩm thường bị gọi chung là "bút Văn Xương"
| Nhóm | Công dụng | Hợp với |
|---|---|---|
| Bút viết có khắc chữ, gắn đá | viết hằng ngày hoặc ký tên | học sinh lớn, người đi làm |
| Ống cắm bút bằng đá, gỗ, đồng | gom bút gọn bàn | mọi bàn học, bàn làm việc |
| Giá gác bút lông, bộ văn phòng tứ bảo | trưng bày, luyện thư pháp | người học thư pháp, phòng đọc |
Khi mua, hỏi rõ món mình đang xem thuộc nhóm nào. Không ít người mua một "bút Văn Xương" bằng đồng nặng gần nửa ký, về mới thấy chỉ để trưng.
Ý nghĩa: từ bút lông của sĩ tử đến chiếc bút bi hôm nay
Văn phòng tứ bảo — bút, mực, giấy, nghiên — là hành trang của người đi học thời xưa. Cây bút vì thế trở thành biểu tượng của chữ nghĩa. Tặng bút cho người đi thi là lời chúc văn chương trôi chảy. Ngày nay chữ viết tay ít hơn, nhưng thói quen tặng bút đầu năm học, xin chữ đầu xuân vẫn còn, và một chiếc ống cắm bút đẹp trên bàn là cách giữ tinh thần ấy trong đời sống hiện đại.
Chọn ống cắm bút: đế, miệng và chiều cao
- Đế nặng, đáy phẳng: rút bút không làm ống đổ.
- Đường kính miệng 7–9 cm: đủ cho mười đến mười lăm cây bút, kéo, thước.
- Chiều cao 9–12 cm: bằng khoảng hai phần ba chiều dài bút, rút ra dễ.
- Lòng ống có lót hoặc mài nhẵn: không làm xước bút.
Một ống cắm bút đẹp mà quá cao, bút chìm hẳn vào trong, sẽ khiến người dùng bỏ không dùng. Vật phẩm dùng hằng ngày mà bất tiện thì sẽ nằm ở góc tủ.
Chất liệu nào hợp bàn học, chất liệu nào hợp bàn làm việc
Ống đá ngọc, đá thạch anh mài nguyên khối nặng, mát tay, đẹp cho bàn người lớn. Với học sinh nhỏ, ống gỗ nhẹ và không vỡ khi rơi là lựa chọn yên tâm. Ống đồng bền, lau dễ, hợp bàn làm việc nhiều giấy tờ. Ống gốm men đẹp nhưng dễ mẻ miệng; nếu chọn, xem kỹ men phủ trong lòng ống.
Bút khắc chữ, khắc tên: nên khắc gì
Nhiều nơi nhận khắc tên, khắc câu chúc lên bút hoặc ống. Câu ngắn và rõ ý thường đẹp hơn câu dài: tên người nhận, năm học hoặc một chữ như "Học", "Chí", "Tâm". Tránh khắc ngày thi cụ thể vì nếu kết quả không như ý, món quà lại thành vật nhắc chuyện buồn.
Bút gắn đá hợp mệnh: hiểu đúng chừng mực
Có loại bút gắn một viên đá nhỏ theo màu hợp mệnh. Màu sắc trong ngũ hành là cách cá nhân hóa món quà, không phải yếu tố quyết định kết quả học tập. Nếu chọn, ưu tiên bút có ngòi tốt, cầm vừa tay; viên đá chỉ là điểm nhấn.
Đặt ống bút ở đâu trên bàn
Ống bút nên đặt ở phía tay thuận để với lấy dễ: người thuận tay phải đặt bên phải, phía trên. Cách này có thể khác với chỗ đặt tháp Văn Xương ở góc đối diện, và như vậy là hợp lý: vật trưng nằm xa tay, vật dùng nằm gần tay. Không đặt ống bút sát mép bàn hay chồng lên sách.
Bộ văn phòng tứ bảo cho người học thư pháp
Người học thư pháp có thể chọn bộ gồm giá gác bút, chặn giấy, nghiên mực. Nên mua bộ vừa túi tiền để luyện thật, hơn là bộ trưng bày đắt tiền mà ngại dùng. Nghiên đá cần rửa sạch mực sau mỗi buổi, nếu không mực khô sẽ đóng cặn khó rửa.
Chọn làm quà khai giảng, quà đỗ đạt
| Người nhận | Món hợp | Lưu ý |
|---|---|---|
| Học sinh tiểu học | ống bút gỗ, bút chì khắc tên | nhẹ, không cạnh sắc |
| Học sinh cấp hai, ba | ống bút đá nhỏ, bút bi khắc tên | chọn bút viết êm, mực dễ thay |
| Sinh viên, người ôn thi | bộ ống bút và chặn giấy | ưu tiên dùng được hằng ngày |
| Thầy cô, người lớn | bộ văn phòng tứ bảo, ống đồng | tránh món quá đắt gây khó xử |
Giữ gìn ống đá, ống đồng
Ống đá lau bằng khăn ẩm, thỉnh thoảng đổ hết bút ra để làm sạch bụi tẩy, vụn chì dưới đáy. Ống đồng lau khô, tránh để dính mực vì mực có thể ăn màu đồng. Ống gỗ giữ khô, không đặt cạnh cốc nước.
Khi quảng cáo đi quá xa
Các lời như "dùng bút này thi đỗ", "bút trì chú tăng trí nhớ" là lời quảng cáo, không có cơ sở. Một chiếc bút tốt giúp viết dễ chịu, một ống bút gọn giúp bàn ngăn nắp — đó là giá trị thật, đủ để món quà có ý nghĩa.
Bút bi, bút máy hay bút gel: chọn bút viết thật cho học sinh
Nếu món quà là một chiếc bút để viết, chất lượng viết quan trọng hơn mọi chi tiết trang trí. Học sinh tiểu học tập viết thường dùng bút máy ngòi mềm theo yêu cầu của trường, nên hỏi giáo viên trước khi mua. Học sinh lớn và sinh viên thường thích bút gel hoặc bút bi mực trơn, thân nhẹ, có đệm cao su chỗ cầm. Bút gắn đá nặng ở đầu dễ làm mỏi tay khi chép bài dài, nên chỉ hợp ký tên hoặc viết ngắn.
| Loại bút | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|
| Bút máy | luyện nét chữ đẹp, thay mực được | dễ lem, cần giữ ngòi |
| Bút gel | mực đậm, viết trơn | mực hết nhanh |
| Bút bi | bền, rẻ, khô nhanh | nét chữ kém đều hơn |
Góc bàn ngăn nắp: một chiếc ống bút làm được nhiều việc hơn ta nghĩ
Các nghiên cứu về thói quen học tập thường nhấn mạnh rằng môi trường gọn gàng giúp giảm thời gian tìm đồ và giảm những lần bị cắt ngang. Một ống bút đặt cố định, mọi thứ nhỏ đều có chỗ về, là bước đầu tiên để bàn học không bừa. Có thể dạy con quy tắc đơn giản: học xong, bút về ống, vở về giá, mặt bàn trống. Chiếc ống bút khi đó vừa là vật phẩm mang lời chúc, vừa là công cụ rèn nếp.
Xin chữ đầu năm và chiếc bút lông trong nhà
Nhiều gia đình giữ tục cho con đi xin chữ ở Văn Miếu hay hội chữ đầu xuân. Nếu nhà có người viết thư pháp, có thể tự viết một chữ "Học" hay "Nhẫn" treo trên góc học, đặt giá bút lông bên dưới. Việc tự tay viết cùng con, dù nét chữ chưa đẹp, thường để lại ấn tượng lâu hơn một món mua sẵn. Tục xin chữ đẹp ở chỗ nó gắn lời chúc với sự trân trọng chữ nghĩa, không phải ở chuyện chữ nào "linh" hơn chữ nào.
Xem các mẫu bút và ống cắm bút
Nếu muốn chọn một món dùng được hằng ngày cho bàn học của con hoặc bàn làm việc, có thể xem các mẫu bút và ống cắm bút phong thủy tại Thế Giới Phong Thủy, chú ý kích thước miệng ống và trọng lượng ghi trên sản phẩm.